|
Με ρώτησε πρόσφατα ο πατέρας μου για ένα site για την εταιρεία που δουλεύει.
«Πολλοί τώρα τελευταία με ρωτάνε αν έχουμε site και δεν ξέρω τι να τους πω. Στην αρχή νόμιζα ότι μου κάνουν πλάκα, γιατί είναι και εξηντάρηδες. Εγώ μονωτικά πουλάω, γιατί να έχω site;»
Του εξήγησα λοιπόν τι είναι το site. Πώς ήταν κάποτε το τηλέφωνο. Έτσι και σήμερα το site.
Φαντάσου το domain name σαν τον αριθμό του τηλεφώνου. Οι κλειδαράδες είναι ξύπνιοι και παίρνουν όλα τα εύκολα νούμερα. Έτσι είναι και το όνομα του site. Βοηθάει πολύ το να είναι εύκολο. Πουλάς μονωτικά; Πάρε το monosi.gr ή το monotika.gr... Αν το όνομα της εταιρείας είναι μεγάλο ή δύσκολο με πολλές λέξεις και τέτοια, κόψε το. Το Μόνωση - Ενέργεια ΕΠΕ κάνε το energia.gr ή έστω m-e.gr. Είναι σημαντικό να θυμούνται οι πελάτες το site σου και αυτό εξαρτάται από το domain name.
Κάτσε, μπαμπά, δεν είναι μόνο αυτό.
Το τηλέφωνο, εκτός από αριθμό έχει και κάποιον που το απαντάει. Έτσι και το website. Πρέπει λοιπόν το domain name αυτό να έχει κάτι που σου δίνει μια πληροφορία όταν κάποιος το «καλέσει». Φαντάσου σαν να έχεις έναν αυτόματο τηλεφωνητή, ο οποίος σου δίνει όλες τις πληροφορίες που θέλεις για την εταιρεία, τα προϊόντα, τις τιμές. Κάτι σαν «πατήστε 1 για να σας πούμε για την εταιρεία, πατήστε 2 για τον τιμοκατάλογο...»
Τώρα, αυτό το μήνυμα του τηλεφωνητή μπορείς βέβαια να το κάνεις και μόνος σου με λίγες τεχνικές γνώσεις ή να βάλεις κάποιους επαγγελματίες να το κάνουν για σένα. Μεταξύ μας, πατέρα, άλλο να ακούνε την αγριοφωνάρα σου οι πελάτες και άλλο να ακούνε το νιαούρισμα της Αφροδίτης Σημίτη. Μπορεί η Σημίτη να μη δουλεύει στην εταιρεία, αλλά γιατί να μη δουλεύει για σένα η φωνή της; Το ίδιο ισχύει και το site. Θέλεις το καλύτερο δυνατό, γιατί φαντάσου πως ένα επαγγελματικό site των 1.000 ευρώ πόσο γρήγορα θα κάνει απόσβεση αν πουλήσεις 10 πραγματάκια που σου αφήνουν κέρδος 100 ευρώ το ένα. Και μετά το site σου βγάζει μόνο κέρδος.
Κάτσε, πού πας; Δεν είναι αυτό μόνο. Αριθμό πήρες. Αφροδίτη Σημίτη έβαλες. Τα πάγια δε θα τα πληρώσεις για τη γραμμή σου;
Αντίστοιχη αμοιβή για το site είναι αυτό που ονομάζουμε έξοδα φιλοξενίας ή hosting. Εκεί πάλι παίζει ρόλο το ποιος σου παρέχει την υπηρεσία. Φαντάσου να σου κόβεται η γραμμή 2 φορές τη μέρα. Δεν το θες αυτό. Γι αυτό, θέλεις μια εταιρεία που να έχει ένα όνομα, μια διεθνή παρουσία, να μπορεί να σε πείσει πως παίρνουν το hosting σοβαρά. Δε θέλουμε να «μας πέφτει το σήμα». Κάποιες, πατέρα, σου δίνουν και εγγύηση πως το πολύ να σου κοπεί το hosting για 2 ώρες το χρόνο, το πολύ. Για δες τες, μήπως είναι καλύτερες; Λέω εγώ τώρα...
Είδες, μπαμπά, τελικά δεν είναι τόσο πολύπλοκα τα πράγματα. Δεν είναι παράλογα αυτά που σου λένε. Ήδη τα πληρώνεις για το τηλέφωνό σου. Δεν διαφέρει τόσο το Internet. Και ας είσαι εξηντάρης.
Τα trendy ελληνικά
Στο τέλος κάθε τεύχους, ο «σεφ» Γιώργος Αναγνωστόπουλος, θα προσφέρει ένα επιδόρπιο. Αυτή τη φορά, ένα λαχταριστό σουφλέ σοκολάτας που φάγαμε σε ατμοσφαιρικό bar/restaurant στο Γκάζι.
Ένας αναγνώστης απάντησε στο τελευταίο newsletter (αν ψάχνετε που να στείλετε τα σχόλιά σας, απλά κάντε reply, διαβάζουμε τα emails μας συστηματικά) παραπονούμενος για τα ελληνικά που χρησιμοποιήσαμε. Συγγνώμη, «χρησιμοποίησα», γιατί το συγγραφικό έργο έχει αφεθεί πάνω μου.
Η εποικοδομητική κριτική είναι πάντα ευπρόσδεκτη. Αντί να κρυφτούμε πίσω από το δάχτυλό μας, θέλουμε να εξηγήσουμε το «πού είμαστε» και το «τι κάνουμε». Προτιμάμε να σας εξηγούμαστε παρά να αγνοούμε το τι μας λέτε.
Πιθανόν κάποιες εκφράσεις να είναι πιο καθημερινές από ότι έχετε συνηθίσει. Αλλά αυτό είναι το στυλ του newsletter. Χρησιμοποιούμε τις εκφράσεις που παίζουν στην αγορά και στην κοινωνία.
Δεν μας ενδιαφέρει να γίνουμε εφημερίδα. Ήδη άλλωστε διαβάζουμε αρκετές ανακρίβειες στις εφημερίδες. Εμείς προτιμούμε να γράφουμε αυτό που θέλουμε όπως το θέλουμε χωρίς να πουλάμε μούρη και να το παίζουμε δήθεν.
Και πριν αρχίσω, να αγορεύω να πω πως γλωσσολόγος ΔΕΝ είμαι, ούτε και θέλω να γίνω και πως απαντάω με αυτά που βλέπω. Το κείμενο παρακάτω είναι δομημένο σε μορφή απάντησης στην ερώτηση γιατί μιλάμε για trendy, quote, trivia και άλλα τέτοια ξενόφερτα πράγματα. Και αποφασίσαμε να σας το στείλουμε γιατί λέει και κάνα-δύο πραγματάκια για το marketing.
Ξεκινώ με μια παρατήρηση, πως η ελληνική γλώσσα, παρόλο τον γενικό πλούτο της, είναι πολύ φτωχή όσον αφορά σε θέματα τεχνολογίας.
Ο λόγος είναι απλός. Εφόσον δεν παράγουμε τεχνολογία εγχώρια, δεν υπήρξε λόγος να πλάσουμε νέες λέξεις για να αντιπροσωπεύσουν τις νέες μας δημιουργίες. Για παράδειγμα, όταν ήρθε η πρώτη συσκευή ψηφιοποίησης εικόνας στην Ελλάδα είχε και όνομα: scanner. Δεν χρειάστηκε να επινοήσουμε κάτι. Κατά συνέπεια, υπάρχει μία αλληλεξάρτηση μεταξύ της αγγλικής και της τεχνολογίας.
Πηγαίνοντας πίσω στο χρόνο, το Quote of the Month και το Trivia of the Month, εντάσσονται στην κουλτούρα που πηγάζει από παλιότερα συστήματα όπου με το καλωσόρισμα σου εμφάνιζαν ένα κάποιο υποτυπώδες μήνυμα. Αυτό τότε ήταν το Joke of the Day. Το joke άλλαξε και έγινε quote (παράθεση) ή trivia (ασήμαντη γνώση, αυτό που εμείς θα λέγαμε, εγκυκλοπαιδική) και το day έγινε month γιατί εμείς βγαίνουμε μηνιαία. Τίποτα το περίεργο κι εδώ.
Σε γενικές γραμμές στην τεχνολογική κοινότητα προτιμούνται όροι που χρησιμοποιούνται διεθνώς. Αφενός γιατί όλοι αντιγράφουμε τους Αμερικάνους (ναι, δυστυχώς υπό αυτή την έννοια, οι Αμερικάνοι είναι αυτοί που εξάγουν πολιτισμό, ποιος θα το περίμενε;) και αφετέρου γιατί η μετάφραση πολλών όρων είναι είτε καθόλου πρακτική, είτε απλά υπάρχει μια μετάφραση κάποιου όρου η οποία είναι τελείως αδόκιμη.
Άλλωστε η γλώσσα ως εργαλείο επικοινωνίας έχει χαλαρώσει πάρα πολύ. Δείτε και την ελληνική. Από την αυστηρή αρχαία μας γλώσσα, την οποία για να την μιλήσεις ορθά έπρεπε να ήσουν φιλόσοφος ή ρήτορας, η γλώσσα πέρασε από σαράντα κύματα για να έχουμε πριν 100 χρόνια την καθαρεύουσα, την οποία ξεφορτωθήκαμε μέσα σε λίγες γενιές και περάσαμε στη δημοτική, μετά στη λαϊκή, μετά στη νεοελληνική και τώρα είμαστε στο "Πάμ' πλατεία" και το "Χαλλλλαρά" του Λαζόπουλου.
Και δεν το κάναμε χωρίς λόγο. Το κάναμε γιατί θέλουμε η γλώσσα να είναι προσβάσιμη στο λαό. Η ορθογραφία όσο πάει φεύγει από τον ορθολογισμό και την ετυμολογία της κάθε λέξης και πάει προς την πρακτική χρήση της. Το αυγό έγινε αβγό, η εταιρεία έγινε εταιρία, το τραίνο έγινε τρένο και το πάρτυ έγινε πάρτι. Ο κόσμος, μέσα από τα ορθογραφικά του λάθη, ζητούσε την απλούστευση των γραμματικών κανόνων της γλώσσας.
Και στις άλλες γλώσσες γίνεται το ίδιο. Οι αγγλόφωνοι και οι ισπανόφωνοι σέρνουν το χορό λόγω γεωγραφικής εξάπλωσης. Θέλετε και παράδειγμα; Ο σωστός πληθυντικός του virus (ιός) είναι viri γιατί η λέξη είναι λατινική. Όλοι όμως λένε viruses. Ομοίως, το forum το κάνανε forums αντί για το ορθό fora. Άντε εμείς να πούμε πως πουλάμε λογισμικό για fora. Ποιός θα μας αγοράσει; Θα πέρναμε fora και θα χτυπούσαμε το κεφάλι μας στον τοίχο.
Τέλος, για το trendy το οποίο ήταν η πέτρα του σκανδάλου, φαντάζομαι πως σχεδόν όλοι γνωρίζουν πως είναι απλά μία μοντέρνα λέξη για το μοντέρνο. Η χρήση της λέξης εδραιώθηκε για εμπορικούς λόγους. Όταν όλοι πουλούσανε ρούχα, βγήκε κάποιος και είπε ότι πουλάει μοντέρνα ρούχα και μάζεψε τρελή πελατεία. Οπότε αρχίσανε όλοι να έχουνε μοντέρνα ρούχα. Για να διαφοροποιηθεί βγήκε ένας και πούλησε trendy ρούχα και διαφοροποιήθηκε. Τώρα οι μισοί πουλάνε trendy ρούχα. Αύριο αντί για trendy μπορείτε να λέμε groovy ή funky, δεν έχει σημασία. Η διαφοροποίηση είναι που πουλάει, όχι τα ρούχα.
Ερχόμενος πάλι στα περί μετάφρασης τεχνολογικών όρων, έχω να προσθέσω το εξής. Μπορεί το Διαδίκτυο να ξέρουμε όλοι πως είναι το Internet, αλλά πόσοι προτιμάνε καθημερινά τη λέξη τηλεομοιοτυπία αντί του απλού fax; Και μιλάμε τώρα για ένα μηχάνημα το οποίο υπάρχει από το 1970. Το fax είναι πλέον ελληνικά!
Με ένα fast-forward (αλήθεια, πώς μεταφράζεται αυτό;) σε πιο νέες τεχνολογίες, πόσοι πιστεύετε είναι αυτοί που θα ρωτήσουνε "έχεις διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου;" αντί για "έχεις email;".
Και τώρα έπιασα και τα καλά παραδείγματα, γιατί αν σας ρωτήσω για το αν είδατε κάνα καλό ψηφιακό πολυμορφικό δίσκο (digital versatile disc) πρόσφατα, μάλλον θα μου απαντήσετε πως όχι. Αλλά αν σας ρωτήσω αν είδατε κάνα καλό DVD, κάτι μου λέει πως η απάντησή σας θα είναι διαφορετική.
Ευτυχώς ή δυστυχώς, τα πάντα ρεί. Και στα πάντα, συμπεριλαμβάνεται και η γλώσσα. Ο Alvin Toffler, τον οποίο ανέφερα σε ένα προηγούμενο newsletter πρόσφατα, ένας μελλοντολόγος με όραμα που έχει αποδειχτεί μέχρι στιγμής ακριβής πολλάκις, πιστεύει πως η μπασταρδοποίηση (νόθευση αν προτιμάτε, αλλά η μπασταρδοποίηση είναι ζωντανότερη λέξη, αν και ξενική) των γλωσσών θα φτάσει σε τέτοιο σημείο όπου τελικά θα συγκλίνουμε όλοι προς μία κοινή γλώσσα που θα δανείζεται στοιχεία από τις πιο γνωστές γλώσσες του κόσμου. Και δεν εννοώ πως απλά θα δανείζονται τη ρίζα μιας λέξης, αλλά και ολόκληρες εκφράσεις.
Το κατά πόσο ενστερνίζεται καθένας αυτό το concept ή όχι είναι δική του επιλογή. Αναγνωρίζω στον καθένα το δικαίωμα να μην του αρέσουν οι νέοι όροι και να μην τους χρησιμοποιεί, αλλά περιμένω από τον καθένα να μου αναγνωρίσει το δικαίωμα να τους χρησιμοποιώ εγώ κατά βούληση. Είτε τεχνολογικοί, είτε διαφημιστικοί.
Προσωπικά, οριοθετώ τη δική μου χρήση σε ένα υψηλό σημείο μπασταρδοποίησης της ελληνικής (το ίδιο κάνω και στα αγγλικά μου κείμενα όταν χρησιμοποιώ γαλλικά, ελληνικά και ισπανικά). Δεν είναι καν θέμα συνειδητής επιλογής. Το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης μου ζωής μου το πέρασα στην Αγγλία και το 80% της δουλειάς μου γίνεται στα αγγλικά. Κάποιοι μπορεί να είναι της παλιάς σχολής είτε λόγω περιβάλλοντος είτε λόγω συνθηκών και να προτιμάνε να διατηρήσουνε μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής γλώσσας στην καθημερινότητά τους. Άλλος μπορεί να μιλάει ακόμα αρχαία για να διατηρήσει την lingua pura και ξέρω πολλούς που μιλάνε greeklish καθημερινά, δηλαδή μία πρόσμιξη ελληνικών και αγγλικών στην ίδια πρόταση.
Άλλωστε, για να πούμε και του στραβού το δίκιο, εμείς τεχνολογία πουλάμε, όχι πολιτισμό. Αν λέγαμε πως πουλάμε ιστότοπους, εικονικούς διακομιστές, κόμβους, ηλεκτρονικά καταστήματα και συστήματα δημοσίων συζητήσεων, νομίζω πως θα ήταν δέκα φορές πιο δύσκολο να κάνουμε τη δουλειά μας. Γι αυτό λέμε websites, virtual servers, portals, e-shops και forums.
|
